Reznikoff Charles – Co robisz na naszej ulicy, wyd. 2

Reznikoff Charles

wysyłka w ciągu 5 dni

szczegóły wysyłki >>

70,00 zł

do koszyka

Zbiór Co robisz na naszej ulicy Charlesa Reznikoffa powraca w nowym, rozszerzonym o kilkadziesiąt wierszy wydaniu. Piotr Sommer, który w […]

Zbiór Co robisz na naszej ulicy Charlesa Reznikoffa powraca w nowym, rozszerzonym o kilkadziesiąt wierszy wydaniu. Piotr Sommer, który w 2020 roku otrzymał Nagrodę Literacką Gdynia za tłumaczenie wydania pierwszego, umieścił w powiększonym wyborze chociażby (nieobecne wcześniej) utwory z debiutanckiego tomu Rythms (1918), ale również z Inscriptions (1959) oraz z cyklu By the Well of Living and Seeing (1969). Autor Lat praktyki o poezji Reznikoffa – uznawanego za jednego z najwybitniejszych amerykańskich poetów XX wieku – pisze tak:

„Na moje ucho w potrzebie muzyczności, w dążeniu do muzyczności, spotyka się u Reznikoffa wszystko, na czym mu zależy. Muzyka ogarnia składnię, która tak rozpoznawalnie reprezentuje w jego wierszach instrumentarium mowy, i muzyka, może da się tak powiedzieć, ma baczenie na to, co język chce «wyrazić» – aż po ślady, jakie jeden język zostawia albo chce zostawić w drugim (język to u niego przedmiot namiętnych deliberacji i odniesień). Muzyka poniekąd wyznacza obszar obserwacji i komentarzy – w tym sensie, że niektóre poddają się jej owocniej i skuteczniej. I do pewnego stopnia decyduje o wątkach tematycznych, na przykład o kształtach żydowskości, jakie potrafi w języku wygrać – żydowskości danej i uwewnętrznionej, z jej rozmaitymi tradycjami i naturalną linią utopii (od czasów prorockich przez Spinozę po Marksa), która wielkim skrótem przesuwa się przed nami w sekwencji «Złote Jeruzalem». Muzyka wygrywa amerykańskość – w miejskich miniaturach perypatetyka, anegdotycznych narracjach o sąsiadach i ludziach z okolicy, i w rozległej perspektywie «Świadectw», pozbawionych chyba precedensu w historii wiersza. Muzyka wygrywa rzeczy «drobne» i «najzwyklejsze» i, zdawać by się mogło, nie rokujące poetycko, i zamienia je w poetyckie odkrycia. Te zwykłości bywają celnymi wykładami poetyki obiektywistycznej”.

Piotr Sommer (z posłowia)

Charles Reznikoff (1894–1976) — poeta amerykański, z wykształcenia prawnik, uczestnik ugrupowania obiektywistów, nowojorczyk. Urodził się w Brownsville na Brooklynie w rodzinie imigrantów żydowskich z Rosji. Przez rok studiował dziennikarstwo. Był akwizytorem, sprzedawcą w sklepie, pracował w wydawnictwie prawniczym, próbował zarabiać w Hollywood (1937–39) i jako wolny strzelec: pisząc, zajmując się tłumaczeniem i edytorstwem. Za życia prawie nieznany. Miał w tym udział nie narzucający się styl bycia w literaturze i żydowskość jako jeden z głównych wątków jego twórczości. Przez ponad czterdzieści lat — od debiutanckiego zbioru wierszy Rhythms (1918) po Inscriptions (1959) — większość swych książek składał i drukował na ręcznej prasie w domu rodziców na Brooklynie. Kilka ukazało się nakładem efemerycznych oficyn, a pierwszy niewielki wybór wierszy, By the Waters of Manhattan (1962), opublikował mając lat blisko siedemdziesiąt. Bardziej znany, wciąż raczej tylko w kręgu poetów i koneserów poezji, stał się w ostatnich latach życia, kiedy zbiorową edycję jego wierszy rozpoczęło kalifornijskie Black Sparrow Press. Najważniejsze były dwa tomy poezji zebranych — Poems 1918–1936 (1975) i Poems 1937–1975 (1977) — oraz pierwsza kompletna edycja „recytatywu” Testimony: The United States 1885–1915 (1978, 1979), na który składają się wiersze skomponowane w oparciu o rejestry rozpraw sądowych z różnych stanów (pierwszą wersję tej książki Reznikoff napisał prozą i wydał w 1934 roku). Opublikowane w dwóch pokaźnych tomach, uchodzą za jedno z najbardziej oryginalnych dzieł amerykańskiego modernizmu. W Black Sparrow wyszedł również ostatni zbiór Reznikoffa, Holocaust (1975). Jego wiersze publikowano u nas od lat osiemdziesiątych; „Literatura na Świecie” poświęciła mu numer monograficzny (5–6/2021). Znany jest także jego zbiorek wierszy Graffiti (1991), powieść Muzykant (2024) i znacznie chudsze niż obecne wydanie tomu Co robisz na naszej ulicy (2019).

Wybór, przekład i opracowanie: Piotr Sommer

Projekt graficzny: Frycz i Wicha i Sommer

Publikacja ukazała się przy wsparciu Instytutu Książki w ramach programu wydawniczego Inne Tradycje. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach dotacji celowej Nr 90/DF-VII/2025 oraz ze środków Fundacji Orlen.