Biblioteka Wielkopolska im. Stanisława Barańczaka – nowy rozdział naszej instytucji

Rok 2026, ogłoszony Wielkopolskim Rokiem Stanisława Barańczaka, przynosi wiele inicjatyw upamiętniających, literackich i edukacyjnych. Łączą one miłośników twórczości poznańskiego poety, tłumacza, krytyka, eseisty i nauczyciela akademickiego. Życie Stanisława Barańczaka i jego dzieła są symbolami intelektualnej odwagi i głębokiego humanizmu w czasach, w których wierność wyznawanym wartościom często wymagała osobistego poświęcenia.

Z dumą pragniemy ogłosić, że Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu będzie od teraz nosić nazwę Biblioteki Wielkopolskiej im. Stanisława Barańczaka. Poeta, choć znaczną część życia spędził w Stanach Zjednoczonych, duchem nigdy nie opuścił Poznania i Wielkopolski. To tutaj kształtowały się jego wrażliwość, jego słynny poznański „porządek” w pracy nad tekstem, charakterystyczna ironia, erudycja, przenikliwość.

Stanisław Barańczak nie jest wyłącznie postacią posągową. We wspomnieniach jego najbliższych to wspaniały przyjaciel, świetny kompan w dyskusjach czy grach. Takiego Barańczaka też chcemy wspominać: zakorzenionego w najważniejszych tradycjach humanizmu, a jednocześnie bliskiego i codziennego; niepokornego intelektualistę, a zarazem otwartego na świat i ludzi; pracującego nad „chirurgiczną precyzją” języka – i także poddającego się czytelniczej pasji. Barańczak, który wciąż wytrąca Czytelniczki i Czytelników z dobrego samopoczucia, ale też śmieszy czy zachwyca.

Przyjęcie patronatu Stanisława Barańczaka to zaszczyt i zobowiązanie na lata. Określa zarazem misję naszej Biblioteki i jej usytuowanie w przestrzeni kulturalnej i społecznej Wielkopolski. To zobowiązanie, żeby nie uciekać od trudnych tematów i jednocześnie podchodzić do świata z dystansem. Chcemy być miejscem, w którym rzetelność znaczy więcej niż efektowne hasła, a uważność na słowo uczy otwartości na drugiego człowieka. Chcemy łączyć ambicję intelektualną z przystępnością, a klasykę z nowymi formami animacji kultury. Wiersze, tłumaczenia czy eseje Stanisława Barańczaka posłużą nam za punkt wyjścia do rozmów o współczesności i jej przeobrażeniach – o wolności i wspólnocie.

Dziś, gdy Biblioteka przyjmuje imię Stanisława Barańczaka, nie tyle dopełniamy formalności, ile świadomie przyjmujemy zaproszenie do bycia uważnym – bez zbędnych haseł, za to z przekonaniem, że słowa naprawdę mają znaczenie.